De Europese vlag werd oorspronkelijk ontworpen in 1955 voor de Raad van Europa, een organisatie die toen 15 lidstaten had. Toen er discussie ontstond over het aantal sterren, koos men bewust voor twaalf omdat dit getal geen verband hield met het aantal leden en dus tijdloos zou blijven. De vlag werd later, in 1986, ook officieel door de Europese Gemeenschap (de voorloper van de EU) overgenomen.

Een interessant detail is dat Paul M.G. Lévy, een Franse ambtenaar die bij het ontwerp betrokken was, later beweerde dat hij inspiratie vond in de iconografie van de Miraculeuze Medaille, waar Maria is afgebeeld met een kroon van twaalf sterren. Dit religieuze aspect is echter nooit officieel erkend, en de EU houdt vast aan de seculiere symboliek van volledigheid en eenheid.

Veel mensen denken ten onrechte dat het aantal sterren overeenkomt met het aantal lidstaten, vooral omdat de EU ooit 15 lidstaten had (het aantal sterren op sommige vroege ontwerpen van de Raad van Europa). Maar sinds de officiële vaststelling in 1955 zijn het altijd twaalf sterren geweest, en dat zal ook zo blijven, zelfs als de EU in de toekomst nog meer leden krijgt of juist leden verliest.

De blauwe achtergrond staat symbolisch voor de westerse hemel en de idealen van vrede en waarheid. De gouden kleur van de sterren vertegenwoordigt solidariteit en harmonie tussen de Europese volkeren.