Kustlijnen zijn verrassend lastig te meten, en dat is niet zomaar een praktisch probleem. Wiskundigen noemen het de “kustlijnparadox”: hoe kleinere meetstappen je gebruikt, hoe langer de kustlijn uitvalt. Meet je in rechte stukken van tien kilometer, dan krijg je een bescheiden getal. Volg je elke kleine inham, elke bocht in de duinrand en elke getijdengeul, dan loopt het getal flink op. Geen enkele bron geeft precies hetzelfde antwoord, en ze hebben allemaal een punt.

Voor Nederland maakt het ook uit wat je precies als “kust” meetelt. De oevers van de Waddenzee, de Zeeuwse zeearmen en het IJsselmeer erbij optellen levert een veel hoger getal op dan de circa 350 kilometer open Noordzeekust. De cijfers in deze vraag verwijzen naar die open zeekust, van de zuidwestelijke eilanden tot de zeezijde van de Waddeneilanden.

Bijzonder aan de Nederlandse kust is dat een groot deel ervan actief in stand wordt gehouden. Duinen, dijken en dammen beschermen het achterliggende land, waarvan een aanzienlijk deel onder de zeespiegel ligt. Zandsuppleties, waarbij zand voor de kust wordt gestort om stranden en duinen op peil te houden, zijn geen eenmalige ingreep maar een doorlopend proces.

Bij schattingsvragen over kustlengte zit de valkuil hem in de maatstaf. Antwoord A is te kort voor de volledige Noordzeekust; de hogere opties passen eerder bij een telling die alle binnenwateren en eilandoevers meeneemt. Wie even nadenkt over welke definitie de vraag hanteert, voorkomt dat de kustlijnparadox hem op het verkeerde been zet.